Home > Fihrist > Felsefe > Etik ve Ahlâk Felsefesi

Etik ve Ahlâk Felsefesi

İnsanların, insan ve doğa ile olan ya da Tanrı ile olan ilişkilerde farkında olsalar da olmasalar da benimsedikleri bir değer sistematiği vardır. Bu bilinçli ya da bilinçsiz olarak tercih edilen değerler sistemine ahlâk veya etik denilmektedir. Bu felsefî incelemenin amacı herhangi bir yargı oluşturmak ya da olması gerekene yönlendirmek değildir, olanı kavram odaklı tartışarak sınırlarını çizmeye, birer bütün olarak ortaya çıkartmaya çalışmaktır. Felsefenin, en büyük işlevlerinden birisinin var olan kavramların sınırlarını çizmek ya da çizmeye çalışmak olduğunu düşünüyorum. Bu sebepten dolayı yapmaya çalışacağım şey de tam olarak budur. Etik ve ahlâkın ne olduğu ve ne olmadığını incelemeye çalışacağım. Bu kavramlar arasındaki çizgiler çok belirgin değildir. Zaman zaman birbirine karıştırılması ya da bir anlam karmaşası ile karşılaşmak mümkündür. Bu yüzden olabildiğince anlaşılabilir olmaya çalışacağım. Bu kavramlar neden önemli diye düşünüyor olabilirsin: Önemi, senin ve bütün insanların hayatlarını yönlendiren sistemleri oluşturuyor olmalarından kaynaklıdır ki, birçok filozof bu sistemleri kurumların oluşturulmasına da bağlamaktadır. Çoğunluk bu yönlendirmeyi bilinçsiz olarak yaşadığı için bu kavramların ne derece önemli olduğunun farkında da değillerdir. Şuan sen de bunun farkında olmayabilirsin. Gündelik alışkanlıklar arasında tam mânâsıyla olmamakla birlikte kullanımından ibaret kalıyor olabilir. Asıl burada önemli olan yönü, bu kavramların oluşum şekilleri ve bunu bilinçli ya da bilinçsiz olarak uygulayan insanların sistemi değiştirebileceklerinin ellerinde olmasındadır. Bu kavramlar ve metot bilindiğinde hayatınıza yön veren sistemi, ereğe daha bilinçli yönlendirmek mümkün olacaktır. Birçok insanda olduğu gibi senin belki de bir ereğin bile olmayabilir, ama beni doğru şekilde anladığında kendine bir erek bulma ihtiyacı hissedeceksin. Bu yüzden birçok ahlâkçı diyebileceğimiz filozof ahlâk sistemleri oluşturmuş ya da oluşturmaya çalışmışlardır. Bu işi sadece filozoflar yapmamaktadır, kültürler bunu içerisinde barındırlar. Ahlâk sistemi, târihsel süreçte adetlerin bütünü olarak kültürün içerisinde ortaya çıkmaktadır veya dinler bu sistemi kendi içerisinde barındırlar. Bütün bunların temel amacı insanı bir ereğe yönlendirmektir. Bu incelemenin ilk yazısı olarak sadece etik ve ahlâkı tanımlamaya çalışmak ile yetineceğim. Sonraki yazılarımda ise, estetik, estetik ile ahlâk arasındaki bağlantı ayrıca târihsel süreçte filozoflar üzerinden ahlâk konusunu filozofların felsefeleriyle birlikte ele alacağım. Bazı dönemlerde köklü kırılmalar, değişiklikler söz konusudur. Bu dönemleri daha ayrıntılı bir şekilde işleyeceğim. Misâl olarak Aristoteles’te, etik öncesine göre bir kırılmadır, Kant’ta ise Aristo sistemi erek değiştirir. Nietzsche’de bu durum daha farklı bir hâl almaktadır. Ayn Rand’ın Objektivizm felsefesi ise çok farklı bir bakış açısı getirmektedir. Bütünüyle bu çalışma felsefesinin incelediği temel konularından birisi olan etiği, târihsel süreçteki durumu ve bu değişikliğe sebep olan filozofların felsefî anlayışlarını kapsamaktadır. Genelleme yapacak olursam, Nietzsche’nin nihilist tutumu haricinde diğerlerini ikiye ayırmak mümkündür: İlki aklı merkeze koyan ve insanın önceliğinin kendisi olduğunu savunan, buna bencillik de diyebiliriz ki, objektivistler öyle tanımlıyor. Diğeri ise daha çok vicdanı baz alan karşı tarafın “kendini kurban etme” diye nitelendirdiği altruist tutumdur. Tabi bunlar iki zıt uçlardır ve arada bulunan gri tonlardan oluşan birçok yapının varlığı da söz konusudur. Şimdi bu uzun felsefî serüvene etik ve ahlâkı tanımlamak ile başlayalım…

Yazının tamamını Havâss Dergisi ikinci sayıda bulabilirsiniz.

Emrah Bozkurt
Emrah Bozkurt
1988 Mayıs ayında İstanbul'da hayata geldim; hayatımı İstanbul'da idame ettirmekteyim. Şuanda Karadeniz Teknik Üniversitesi Tarih Bölümünde okuyorum, ileriye dönük akademik bir kariyer düşünmekteyim. Kur'an-ı Kerim, İslam Tarihi/Medeniyeti, Dinler Tarihi, Genel Tarih, Sosyoloji, Felsefe, Siyaset, İktisad konularında okumalar, araştırmalar yapıyorum ve bu alanlarda elde ettiğim bilgileri ve kendi oluşturduğum teorileri başkalarına ulaştırmak adına faaliyetlerde bulunmaktayım. Bu faaliyetlerden birisi de kurmuş olduğum Havâss Dergi'sidir. Aynı zamanda profesyonel olarak bilişim sektöründe faaliyetlerde bulunmaktayım.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir